การสำรวจและรวบรวมพืชวงศ์ขิงเพื่อการอนุรักษ์และขยายพันธุ์

นักวิจัย/สังกัด :

  1. รศ.ดร.อรดี สหวัชรินทร์
    ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  2. ดร.ทยา เจนจิตติกุล
    ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ปี พ.ศ. ที่โครงการเสร็จ : 2547

  การสำรวจและรวบรวมพืชวงศ์ขิงที่พบในธรรมชาติของประเทศไทยและที่มีการนำเข้ามาจากต่างประเทศมาปลูกเลี้ยงเพื่อการอนุรักษ์ ขยายพันธุ์ และศึกษาเชิงอนุกรมวิธาน ในระหว่างปีพ.ศ.2543-2546 มีจำนวนทั้งสิ้น 27 สกุล 205 ชนิด และ 3 พันธุ์ปลูก โดยเป็นพืชสกุลข่า (Alpinia) 17 ชนิด 3 พันธุ์ปลูก สกุลระวาน (Amomum) 8 ชนิด สกุลกระชาย (Boesenbergia) 14 ชนิด สกุลเบอบิดเจีย (Burbidgea) 1 ชนิด สกุลแคมแทนตรา (Camptandra) 1 ชนิด สกุลเปราะภู (Caulokaempferia) 4 ชนิด สกุลเปราะสายเงิน (Comukaempferia) 2 ชนิด สกุลขมิ้น (Curcuma) 28 ชนิด สกุลอิเล็ททาริออปซิส Elettariopsis) 4 ชนิด สกุลดาหลา (Etinggera) 9 ชนิด สกุลผีเสื้อสีเขียว (Gagnepainia) 2 ชนิด สกุลจีโอสตาซิส (Geostachys) 1 ชนิด สกุลเข้าพรรษา (Globba) 26 ชนิด สกุลฮันนิฟเฟีย (Haniffia) 1 ชนิด สกุลมหาหงส์ (Hedychium) 10 ชนิด สกุลเฮมิออคิส (Hemiochis) 2ชนิด สกุลสาคูพม่า (Hitchenia) 1 ชนิด สกุลปุดเขย่ง (Hornstedtia) 1 ชนิด สกุลเปราะ (Stahlianthus) 4 ชนิด และสกุลขิง (Zingiber) 32 ชนิด โดยสกุล Burbidgea, Hitchenia, Laosanthus และ Riedelia ไม่พบในธรรมชาติของประเทศไทย สกุล Burbidgea นำเข้ามาโดยไม่ทราบแหล่งแน่ชัด Hitchenia นำเข้ามาจากพม่า สกุล Laosanthus นำเข้าจากลาว และสกุล Riedelia นำเข้ามาจากอินโดนีเซีย จากจำนวน 205 ชนิดที่พบเป็นพันธุ์นำเข้ามาจากต่างประเทศ 14 ชนิด

ในการศึกษาครั้งนี้พบพืชที่เป็นสกุลใหม่ของโลก 1 สกุล คือ สกุลรดี (Laosanthus graminifolia K. Larsen & T. Jenjittikul) พบพืชชนิดใหม่ 3 ชนิด คือ อีหมูบ (Laempferia grandifolia S. saensouk & T. Jenjittikul) Scaphochiamys minutiflora T. Jenjittikul & K. Laesen และ Scphochiamys rebescens T. Jenjittikul & K. Laesen และ พืชชนิดใหม่ที่อยู่ระหว่างการศึกษา ตั้งชื่ออีกไม่ต่ำกว่า 8 ชนิด ในสกุลเปราะ (kaempferia) นอกจากนี้ยังพบพืชที่ไม่เคยมีรายงานการพบในไทยมาก่อนได้แก่ คอกติน (Kaempferia candida Wall.) และปุค (Etingera metriochailos (Griff.) R. M. Smith)