ต้นแบบการจัดการผลิตพืชผักปลอดภัยคุณภาพสูงเพื่อการส่งออก

นักวิจัย/สังกัด :

  1. นายวินัย เมฆดำ
  2. นางสาวลลิตา พาณิชกรกุล
  3. ดร.แพรรวี เคหะสุวรรณ

ปี พ.ศ. ที่โครงการเสร็จ : 2557

  การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารวบรวมชุดความรู้การผลิตพืชผักตามมาตรฐานปลอดภัย GAP มาตรฐานอินทรีย์ IFOAM และข้อกำหนดการส่งออกพืชผักไปยังต่างประเทศ รวมถึงการพัฒนาเพื่อการส่งออกไปยังสหภาพยุโรปได้ อีกทั้งยังพัฒนาระบบการจัดการฐานข้อมูลการผลติเชิงพื้นที่ในกลุ่มพืชผัก และให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในกระบวนการจัดการใช้ที่ดินกับพืชมูลค่าสูงโดยใช้กลไกการพัฒนากระบวนการกลุ่มเกษตรกร และกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการในการดำเนินงาน

กระบวนการผลิต โหระพา/กะเพรา พริกขี้หนู ตะไคร้ ใบมะกรูด
1.ขั้นตอนการเตรียมแปลง 1.ไถพรวนดินให้ดินร่วนโปร่ง ลึกประมาณ 20-30 ซ.ม.
2.ตากดินไว้ 1-2 สัปดาห์
3.ใส่ปุ๋ยคอกที่ผ่านการหมัก สมบูรณ์ อย่าน้อย 800-1000 กก./ไร่
4.ยกแปลงปลูกให้สูงประมาณ 30 ซม. กว้าง 120 ซม. เว้นทางเดินระหว่างแปลง 40-50 ซ.ม.
1.ไถพรวนดินให้ร่วนโปร่ง ลึกประมาณ 50 ซ.ม.
2.ตากดินไว้ 5-7วัน
3.ใส่ปุ๋ยคอกที่ผ่านการหมัก สมบูรณ์ อย่าน้อย 50 กก./ไร่
4.แล้วใส่ปุ๋ยคอกในอัตราไร่ละ1,200-3,000 กก.
1.ไถพรวนดินให้ร่วนโปร่ง ลึกประมาณ 50 ซม.
2.ตากดินไว้ 7-10 วัน
3.ขุดหลุมปลูกขนาดลึก 10-20 ซม.
4.ปลูกให้ห่างกัน 1x1 เมตร
1.ไถพรวนดินและปรับสภาพดินด้วยปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยพืชสด
2.ยกแปลงปลูกให้สูงประมาณ 20-25 ซม. กว้าง 1 ม.เว้นระยะ ระหว่างต้นประมาณ 50 ซม.
2.การเตรียมปัจจัยการผลิต 1.การวิเคราะห์ธาตุอาหารในดิน
2.ให้น้ำเพียงพอกับความต้องการและให้สม่ำเสมอตลอดระยะเวลาการเติบโต
3.นำเมล็ดแช่น้ำ 1 คืน (น้ำอุ่น 50 องศาเซลเซียส)
4.ห่อเมล็ดด้วยผ้าชื้น บ่มในกระติก/ภาชนะปิดฝา 2-3 วัน
5.ใส่ปุ๋ยรองพื้น จำนวนไม่ควรเกินครึ่งหนึ่งของอัตราปุ๋ยทั้งหมดที่ใส่
6.นำเมล็ดที่เริ่มปริ มาหยอดหลุม หลุมละ 1 เมล็ด ดูแลกล้า 25-30 วัน
1.การวิเคราะห์ธาตุอาหารในดิน
2.ให้น้ำเพียงพอกับความต้องการและให้สม่ำเสมอตลอดระยะเวลาการเติบโต
3.นำเมล็ดแช่น้ำอุ่น 50 องศาเซลเซียสก่อนนำไปเพาะกล้า
4.ใส่ปุ๋ยคอกรองพื้น จำนวนไม่ควรเกินครึ่งหนึ่งของอัตราปุ๋ยทั้งหมดที่ใส่
5.นำเมล็ดที่เริ่มปริ มาหยอดหลุม หลุมละ 1 เมล็ด ดูแลกล้า 30-40 วัน
1.ดินที่เหมาะแก่การเพาะปลูกควรมีค่า pH ประมาณ6-6.8
2.ระบบการให้น้ำสามารถใช้แบบตามน่องหรือปลูกด้วยใช้ระบบสปริงเกอร์
3.ควรให้น้ำ 2-3 ครั้งต่อวันจนตะไคร้ตั้งตัวได้ จากนั้นรดน้ำ 5-7 ครั้งต่อวัน
4.เลือกต้นพันธุ์ที่มีอายุตั้งแต่ 8 เดือนขึ้นไปแช่น้ำลึกประมาณ 5 เซนติเมตร นาน 4-5 วัน เมื่อรากมีสีเหลืองเข้ม สามารถนำไปปลูกลงแปลงได้
1.ดินที่เหมาะแก่การเพาะปลูกควรมีค่า pH ประมาณ5.5-7
2.ใช้ระบบน้ำหยด โดยมีอัตราการจ่ายน้ำชั่วโมงละ 1.5 ลิตร เปิดน้ำนานประมาณ 20-30 นาที
3.ให้ปุ๋ยผ่านระบบน้ำหยดแต่สามารถให้ปุ๋ยทางดินแบบโรยข้างต้นไม้หาไม่ได้ใช้ระบบน้ำหยด
4.การปลูกเพื่อเอาใบ ควรปลูกด้วยกิ่งเสียบยอด หลุมที่ปลูกขนาดประมาณ 80 ซม. ก่อนเอาพืชลงปลูกในหลุมควรหาใบไม้ใบหญ้าแห้งที่เน่าเปื่อยผุพังใส่รองก้นหลุม
3.การเพาะปลูก 1.เลือกปลูกฤดูฝน ระยะเวลาปลูก 10-11 เดือน ( นับตั้งแต่ปลูกกระทั่งเริ่มเก็บเกี่ยว )
เริ่มตั้งแต่เดือนกรกฎาคม
2.ย้ายต้นกล้าจากถาดเพาะหรือแปลงเพาะมาปลูกในแปลง จำนวนต้นไม่เกิน 5000ต้น/ไร่
1.เลือกปลูดได้ตลอดปี แต่ควรปลูกในเดือนมิถุนายน-สิงหาคม ระยะเวลาปลูก 60-90 วัน (นับตั้งแต่ย้ายต้นกล้าปลูกจนกระทั่งเก็บเกี่ยวรอบสุดท้าย)
2.ปลูกในแปลงระยะระหว่างแถว ระหว่างต้น ห่างกัน 50 ซม.
1.เลือดปลูกได้ตลอดปี ระยะเวลาปลูก 8 เดือน (นับตั้งแต่ปลูกถึงเริ่มเก็บเกี่ยว)
2.นำต้นพันธุ์ปักลงหลุมละ 1-2 ต้นลึก 5 ซม. ให้มีระยะห่างประมาณ 70x70 ซม.
1.เลือกปลูกในช่วงปลายฤดูฝนต้นหนาว
2.นำต้นกล้าปลูกลงหลุมกว้างxยาวxลึก 50x50x50 ซม.กลบดิน รดน้ำ คลุมฟาง และทำหลักปักกับต้น
4.การเก็บเกี่ยว 1.ใช้กรรไกรหรือมีดคมๆตัดแต่งกิ่งก้านที่แก่เจริญเติบโตเต็มที่แล้ว ทั้งแบบกิ่งเดี่ยวและกิ่งกลางพุ่ม
2.ระยะเวลาในการเก็บเกี่ยว 7-8 เดือน
1.ใช้มือเด็ดทีละผล อย่าเก็บทิ้งทั้งช่อแก่ไม่พร้อมกัน
2.ระยะเวลาในการเก็บเกี่ยว 60-90 วัน นับหลังวันย้ายกล้า
1.ขุดขึ้นมาทั้งกอ แล้วนำมาตัดแต่ง (ตัดราก+ใบออก) จะได้ตะไคร้ยาวประมาณ 17-30 ซม.
2.ระยะเวลาการเก็บเกี่ยว 10 เดือน
1.ใช้กรรไกรหรือมีดคมๆตัดใบมะกรูดเมื่อปลูกไปประมาณ 4-6 เดือน
2.ระยะเวลาการเก็บเกี่ยว 10 ปี
5.การปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว 1.หลังจากที่ตัดกิ่งแล้ว ลำเลียงผลผลิตเข้าร่ม ที่มีอากาศถ่านเทสะดวก เด็ดใบล่าง จัดเรียงในตะกร้า เขียนป้ายบ่งชี้ ชื่อเกษตรกรและรหัสแลง แล้วส่งบริษัทคู่ค้า
2.ไม่ควรวางผลผลิตในตะกร้าโดยอัดแน่นจนเกินไป
3.ควบคุมอุณหภูมิเพื่อลดความเสียหายจากความร้อน (เช่น รถ ขนส่งควรมีหลังคา)
1.นำผลผลิตเข้าที่ร่ม ที่มีอากาศถ่านเทสะดวก อาจะนำผ้าหรือกระดาษชำระมารองข้างใต้ ผลผลติเพื่อคอยซับน้ำที่ออกมาจากผลผลิต
2.ไม่ควรวางผลผลิตในตะกร้าโดยอัดแน่นจนเกินไป
3.ควบคุมอุณหภูมิเพื่อลดความเสียหายจากความร้อน (เช่น รถขนส่งควรมีหลังคา)
1.นำไปผึ่งแดดให้แห้งสนิทแล้วจึงนำเก็บเข้าที่ร่ม
2.ไม่ควรวางผลผลิตในตะกร้าโดยอัดแน่นจนเกินไป
3.ควบคุมอุณหภูมิเพื่อลดความเสียหายจากความร้อน (เช่น รถขนส่งควรมีหลังคา)
1.ต้องล้างใบให้สะอาด โดยล้างน้ำสะอาดประมาณ 30 นาที เพราะจะมีเพลี้ยไฟมาเกาะมาก
2.พึ่งลมให้แห้งก่อนบรรจุลงถุง
3.ไม่ควรวางผลผลิตในตะกร้าโดยอัดแน่นจนเกินไป
3.ควบคุมอุณหภูมิเพื่อลดความเสียหายจากความร้อน (เช่น รถขนส่งควรมีหลังคา)