การนำภูมิปัญญาทางด้านวิทยาศาสตร์มาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตอง

นักวิจัย/สังกัด :

  1. นางสาวจันจิรา ทิพย์วงค์

ปี พ.ศ. ที่โครงการเสร็จ : 2552

  การวิจัยเรื่อง การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นทางด้านวิทยาศาสตร์มาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่องนาข้าวเหนียวสันป่าตอง มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านวิทยาศาสตร์เพื่อนำมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตอง 2) เพื่อศึกษากระบวนการจัดการเรียนรู้โดยการนำภูมิปัญญาทางด้านวิทยาศาสตร์เพื่อนำมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตอง 3) เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 ที่มีการนำภูมิปัญญาทางด้านวิทยาศาสตร์เพื่อนำมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตอง ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวนนักเรียน 20 คน เนื้อหาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม ซึ่งมี 3 หน่วย ได้แก่ หน่วยที่ 1 ต้นข้าวบ้านฉัน หน่วยที่ 2 เรียนรู้ผืนดินบ้านเฮา หน่วยที่ 3 จากท้องนาสู่ลานข้าว โดยใช้แผนการสอนที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นเองจำนวน 12 แผน ระยะเวลาที่ใช้ในการสอน 16 คาบ

ผู้วิจัยได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสอบถามและสัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้านและครูวิทยาศาสตร์โรงเรียนวัดกู่คำ (เมธาวิสัยคณาทร) รวมทั้งนักวิชาการศูนย์วิจัยข้าวเชียงใหม่ อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อศึกษารวบรวมและจัดทำรายการภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สามารถนำมาประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตอง ซึ่งนำมาวิเคราะห์หลักการที่มีความสอดคล้องสัมพันธ์กับหลักการทางวิทยาศาสตร์ สาขาวิชาฟิสิกส์ สาขาวิชาเคมี สาขาวิชาชีววิทยา จากนั้นจึงนำมาจัดทำแผนการสอนที่มีการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตองและวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนทั้งก่อนสอนและหลังการสอน จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นทางด้านวิทยาศาสตร์เพื่อนำมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่อง นาข้าวเหนียวสันป่าตอง โดยผู้วิจัยทำการวิเคราะห์มีเนื้อหาหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง 3 ด้าน คือ ชนิด พันธุ์ และสมบัติของข้าว ดิน และปุ๋ยที่เหมาะสมกับนาข้าว และเครื่องมือเครื่องใช้ในการทำนาข้าว

2. ได้จัดทำหลักสูตรท้องถิ่นรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเรื่องนาข้าวเหนียวสันป่าตอง โดยได้รับความร่วมมือจากปราชญ์ท้องถิ่น ครูวิทยาศาสตร์ และชุมชนมาเป็นวิทยากรให้ความรู้กับนักเรียน อีกทั้งนักเรียนและผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการเสนอความคาดหวังในการเรียน

3. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่ได้รับการสอนโดยการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นทางด้านวิทยาศาสตร์มาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม เรื่องนาข้าวเหนียวสันป่าตอง หลังการสอนสูงกว่าก่อนการสอน