การประเมินความเปราะบางของความไม่มั่นคงอาหารต่อชาวนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

นักวิจัย/สังกัด :

  1. รศ.ดร. นาฏสุดา ภูมิจานงค์
    มหาวิทยาลัยมหิดล

ปี พ.ศ. ที่โครงการเสร็จ : 2558

  โครงการวิจัยเรื่องการประเมินความเปราะบางของความไม่มั่นคงอาหารต่อชาวนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาสถานการณ์ความเปราะบางต่อความไม่มั่นคงด้านอาหารและรูปแบบความยากจนของพื้นที่ศึกษาทั้งในระดับครอบครัวและระดับชุมชน 2. เพื่อศึกษาสาเหตุ และปัจจัยของความเปราะบางต่อความไม่มั่นคงด้านอาหารและกำหนดรูปแบบของความยากจนในพื้นที่ศึกษา พื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด (ยากจนน้อย) และ จังหวัดบุรีรัมย์ (ยากจนมาก) จำนวนประชากรที่ใช้ในการศึกษาทั้งสิ้น 1,512 ราย โดยการใช้แบบสัมภาษณ์ที่มีโครงสร้างและกึ่งโครงสร้างผลการศึกษา พบว่า ดัชนีความเปราะบางของการดำรงชีวิต พื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ดทุนธรรมชาติมีความเปราะบางมากที่สุด รองลงมา คือ ทุนการเงิน ทุนกายภาพ ทุนสังคม และ ทุนมนุษย์ในขณะที่พื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์พบว่า ทุนธรรมชาติมีความเปราะบางมากที่สุดเช่นเดียวกัน รองลงมา คือ ทุนการเงินทุนกายภาพ ทุนมนุษย์ และทุนสังคม เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบจะพบว่า พื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์มีค่าดัชนีความเปราะบางที่สูงกว่า พื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด ความแตกต่างระหว่างความมั่นคงทางอาหารระหว่างพื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ดและพื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ในเรื่องของการมีอาหารของครัวเรือน ในพื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์มีค่าสูงกว่าพื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ดเสถียรภาพของอาหารของครัวเรือน พื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์มีค่าสูงกว่าพื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด การเข้าถึงอาหารของครัวเรือน พื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์มีค่าสูงกว่าพื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด การใช้ประโยชน์จากอาหารของครัวเรือนมีค่าเท่ากัน ความเปราะบางต่อความยากจน พบว่า ครัวเรือนที่ตกอยู่ในความยากจนแบบเรื้อรัง และมีความเปราะบางสูงที่สุด คือ ครัวเรือนในพื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์ที่อยู่ในเขตชลประทาน รองลงมาคือ ครัวเรือนในพื้นที่ศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์อยู่นอกเขตชลประทาน รองลงมาคือ ครัวเรือน ในพื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ดนอกเขตประทาน และสำหรับพื้นที่ที่มีความเปราะบางต่อความยากจนน้อยที่สุด คือ ครัวเรือน ในพื้นที่ศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ดในเขตประทาน