ความเชื่อพื้นบ้าน แบบแผนการบริโภคอาหารและสุขภาพพม่าในบริบทการพัฒนาเศรษฐกิจและความทันสมัย

นักวิจัย/สังกัด :

  1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เทพินทร์ พัชรานุรักษ์
    มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ปี พ.ศ. ที่โครงการเสร็จ : 2557

  การศึกษาแบบแผนการบริโภคอาหารในบริบทการเปลี่ยนแปลงสู่ความทันสมัยของเมียนมาร์นี้ เน้นศึกษาผลกระทบของการพัฒนาอุตสาหกรรมและความเป็นเมืองต่อการเปลี่ยนแปลงแหล่งอาหาร ประเภทและแบบแผนการบริโภคอาหารของบุคคล การศึกษานี้เลือกเก็บข้อมูลในพื้นที่เขตเมืองมัณฑะเลย์ โดยทำการสัมภาษณ์บุคคล จำนวน 36 คนที่มีฐานะทางเศรษฐกิจต่างกันเกี่ยวกับแหล่งอาหาร ประเภท การประกอบอาหารและแบบแผนการบริโภคอาหารของครอบครัว บุคคลเหล่านี้อาศัยอยู่ในชุมชนอันเป็นพื้นที่กึ่งเมือง การดำเนินการสัมภาษณ์กระทำที่บ้านพักของแต่ละบุคคลและดำเนินการสัมภาษณ์ผ่านล่ามชาวพม่า นอกจากนั้น ยังทำการศึกษาแหล่งอาหารและแบบแผนการบริโภคอาหารของผู้อยู่อาศัยในเมืองโดยการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการร้านน้ำชา ร้านอาหาร และร้านค้าในชุมชนเมือง รวมทั้งผู้ประกอบการฟาร์มเลี้ยงไก่เพื่อทำความเข้าใจผลกระทบของอุตสาหกรรมเกษตรและความเป็นเมืองต่อการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต อาชีพและแบบแผนการบริโภคอาหารของบุคคล

การบริโภคอาหารไม่เพียงแต่เป็นการตอบสนองทางชีววิทยาของบุคคลเท่านั้น หากเป็นกระบวนการทางสังคม การเลือกประเภทอาหาร วิธีการบริโภค เวลาและบุคคลที่บริโภคอาหารร่วมด้วยถูกกำหนดโดยเงื่อนไขทางสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมทั้งในระดับบุคคลและในระดับโครงสร้างสังคม การขยายตัวของพื้นที่เขตเมืองและการเปลี่ยนแปลงแบบแผนการผลิตทางการเกษตรเป็นแบบอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมการเลี้ยงไก่เนื้อ การปลูกมะม่วงและแตงโมส่งผลต่อแหล่งอาหารธรรมชาติรวมทั้งประเภทและแบบแผนการบริโภคอาหารของบุคคลในชุมชน การลดลงของพื้นที่ปลูกข้าว การจำต้องเปลี่ยนอาชีพของชาวนาไปสู่การรับจ้างและการประกอบการธุรกิจร้านค้าเล็กๆ ในชุมชน รวมทั้งการอพยพของคนจากต่างพื้นที่เข้ามาพำนักในชุมชนมากขึ้นทำให้การบริโภคอาหารเช้าที่ร้านน้ำชามีความสะดวกและประหยัดกว่าการบริโภคข้าวตามแบบเดิม ยิ่งไปกว่านั้นร้านน้ำชายังเป็นพื้นที่ทางสังคมที่ไม่ใช่เป็นเพียงพื้นที่การบริโภคอาหารแต่เป็นพื้นที่ของการดำเนินการทางเศรษฐกิจ การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางสังคม รวมทั้งเป็นพื้นที่ของการต้อนรับแขกผู้มาเยี่ยมเยียน ร้านน้ำชาได้ปรากฏในสังคมเมียนมาร์ตั้งแต่ยุคอาณานิคมและมีพัฒนาการมายาวนานและมีหลายระดับเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่มีฐานะทางเศรษฐกิจต่างๆ กัน นอกจากนั้นด้วยลักษณะความหลากหลายทางชาติพันธุ์ในสังคมพม่า อาหารและของว่างที่ขายในร้านน้ำชาสะท้อนความผสมผสานทางวัฒนธรรมและการทำให้อาหารของวัฒนธรรมต่างๆ นั้นกลายเป็นอาหารแบบพม่า

เศรษฐกิจ การแลกเปลี่ยนข้อมูลทางสังคม รวมทั้งเป็นพื้นที่ของการต้อนรับแขกผู้มาเยี่ยมเยียน ร้านน้ำชาได้ปรากฏในสังคมเมียนมาร์ตั้งแต่ยุคอาณานิคมและมีพัฒนาการมายาวนานและมีหลายระดับเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่มีฐานะทางเศรษฐกิจต่างๆ กัน นอกจากนั้นด้วยลักษณะความหลากหลายทางชาติพันธุ์ในสังคมพม่า อาหารและของว่างที่ขายในร้านน้ำชาสะท้อนความผสมผสานทางวัฒนธรรมและการทำให้อาหารของวัฒนธรรมต่างๆ นั้นกลายเป็นอาหารแบบพม่า

การเปลี่ยนแปลงแบบแผนชีวิตและการบริโภคอาหารนอกบ้านเพิ่มขึ้นของคนในชุมชนที่ศึกษาและในเขตเมือง รวมทั้งการแพร่หลายของการนำเข้าสินค้าอาหารและของขบเคี้ยวจากต่างประเทศมากขึ้นส่งผลให้เกิดความตระหนักในอันตรายที่เกิดจากการบริโภคอาหารที่ไม่ได้มาตรฐาน ดังนั้นควรดำเนินการอย่างเร่งด่วนในการควบคุม ตรวจสอบความปลอดภัยของสินค้าอาหาร นอกจากนั้น ควรมีการกำหนดนโยบายและกรอบดำเนินการการลงทุนของชาวต่างชาติในด้านอุตสาหกรรมอาหารเพื่อลดผลกระทบต่อแหล่งอาหารดั้งเดิมและอธิปไตยด้านอาหารของบุคคล รวมทั้งอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่ส่งผลกระทบต่อราคา ประเภท และแบบแผนการบริโภคอาหารของคนในเขตเมือง