ศักยภาพ มูลค่า และคุณค่าของผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวต่อการสร้างรายได้ในจังหวัดอุบลราชธานี

นักวิจัย/สังกัด :

  1. บุณยสฤษฎ์ อเนกสุข และคณะ
    มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

ปี พ.ศ. ที่โครงการเสร็จ : 2553

  งานวิจัยเรื่องศักยภาพ มูลค่าและคุณค่าของผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวที่มีต่อการสร้างรายได้ในจังหวัดอุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพของผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวของจังหวัดอุบลราชธานี ตลอดจนองค์ประกอบทางการท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาศักยภาพ เงื่อนไข กลไก และข้อจำกัดของภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน ตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของจังหวัดอุบลราชธานีในการขับเคลื่อนการพัฒนา การจัดการ และการส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อสร้างโอกาสการจ้างงานและตรึงคนในท้องถิ่น และเพื่อหาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและยุทธศาสตร์แก่หน่วยงานภาครัฐในการขับเคลื่อนการดำเนินงานของจังหวัดอุบลราชธานีที่เหมาะสมเพื่อเอื้อแก่การสร้างรายได้และตรึงคนในท้องถิ่น โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ และวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือ Diamond Model

ผลการวิจัยพบว่าในด้านศักยภาพนั้น ผลิตภัณฑ์ของการท่องเที่ยวที่มีระดับความพึงพอใจต่อศักยภาพการท่องเที่ยวในจังหวัดอุบลราชธานีมากที่สุดคือ การจัดประชุม สัมมนา และนิทรรศการที่มีศักยภาพสูงสุด คือศักยภาพด้านกายภาพและสิ่งแวดล้อม เช่น ความสมบูรณ์และสวยงามของสภาพภูมิทัศน์ ความเหมาะสมของสถานที่สำหรับการจัดประชุม รองลงมาคือ การท่องเที่ยวเชิงศาสนา ที่มีศักยภาพด้านกายภาพและสิ่งแวดล้อม เช่น ความมีชื่อเสียง การมีเอกลักษณ์และจุดเด่นของศาสนสถาน และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ที่มีศักยภาพด้านความสามารถของผู้นำเที่ยวที่สามารถสื่อสารและมีความรอบรู้เรื่องวัฒนธรรมท้องถิ่น

ขณะที่กิจกรรมการท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวพึงพอใจมากที่สุด คือผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเชิงศาสนา เช่น การสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา เนื่องจากจังหวัดอุบลราชธานีมีศาสนสถานที่มีชื่อเสียงหลายแห่ง เช่น วัดหนองป่าพง วัดมหาวนาราม (วัดป่าใหญ่) รองลงมาคือ การท่องเที่ยวเพื่อกิจกรรมพิเศษที่ได้รับความพึงพอใจมากที่สุดคือ รูปแบบการแสดง แสง สี เสียง และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ได้รับความพึงพอใจมากที่สุด คือ การนำเสนอวิถีการดำเนินชีวิต เช่น การนำเสนอวิธีการประกอบอาหารของแต่ละท้องถิ่น นอกจากนี้องค์ประกอบทางการท่องเที่ยวของจังหวัดอุบลราชธานีที่มีความโดดเด่นที่สุด คือ ธุรกิจนำเที่ยว รองลงมา ได้แก่ ธุรกิจร้านขายของที่ระลึก และธุรกิจคมนาคม

ในด้านมูลค่าพบว่าผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวที่ทำให้จังหวัดอุบลราชธานีมีรายได้มากที่สุด คือผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเพื่อกิจกรรมพิเศษ รองลงมาคือ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และการจัดประชุมสัมมนา และนิทรรศการ

และด้านคุณค่า ผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวที่มีศักยภาพในเชิงคุณค่ามากที่สุด คือ ผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเชิงนิเวศและผจญภัย รองลงมาคือ ผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเชิงศาสนา

ด้านเงื่อนไข กลไก และข้อจำกัด พบว่าภาครัฐ ภาคธุรกิจเอกชน ภาคนักวิชาการและองค์กรพัฒนาเอกชน ภาคแรงงาน และภาคชุมชนท้องถิ่น มีเงื่อนไข กลไก ข้อจำกัดและอุปสรรคที่เกิดในด้านการบริหารจัดการผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยว การบริการนักท่องเที่ยว การจ้างงาน การแสดงออกถึงความพอใจในการทำงาน

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและยุทธศาสตร์แก่หน่วยงานภาครัฐ ได้แก่ นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านปัจจัยการผลิต นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านภาวะอุตสาหกรรมสนับสนุนและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านภาวะอุปสงค์ นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านกลยุทธ์ โครงสร้าง และการแข่งขัน นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านโอกาส นโยบายและยุทธศาสตร์ด้านรัฐบาล

ผลการวิจัยจะนำไปสู่การใช้การท่องเที่ยวเป็นเครื่องมือสำคัญของการตรึงคนและการเคลื่อนย้ายแรงงานให้ออกนอกจังหวัดอุบลราชธานี อันเป็นการพัฒนาการท่องเที่ยวของจังหวัดอุบลราชธานีอีกประการหนึ่ง